Вьетнам Швейцарь, Норвеги, Исланд, Лихтенштейнтэй чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгууллаа

Ханойд гарын үсэг зурав

EFTA-гийн мэдээлснээр, хэлэлцээрт EFTA-гийн гишүүн орнуудын нэрийн өмнөөс Лихтенштейний Ерөнхий сайд Бригитте Хаас, Швейцарийн Холбооны Ерөнхийлөгч бөгөөд Эдийн засаг, боловсрол, судалгааны яамны тэргүүн Ги Пармелен, Норвегийн Гадаад хэргийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Астрид Бергмол, Исландын Гадаад хэргийн сайд Торгердур Катрин Гуннарсдоуттир, Вьетнамын талаас Аж үйлдвэр, худалдааны сайд Ле Мань Хунг гарын үсэг зурсан. Ёслолд Вьетнамын Коммунист намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, Ерөнхийлөгч То Лам оролцжээ.

Вьетнамын Аж үйлдвэр, худалдааны яамны мэдээлснээр, хэлэлцээр барааны худалдаа, үйлчилгээ, хөрөнгө оруулалт, оюуны өмч, төрийн худалдан авалт, өрсөлдөөн, жижиг, дунд бизнес, маргаан шийдвэрлэх, худалдаа ба тогтвортой хөгжил зэрэг өргөн хүрээг хамарна. Энэ нь дэлхийн эдийн засаг тогтворгүй байгаа үед дүрэмд суурилсан худалдааны тогтолцоог бэхжүүлэх талуудын эрмэлзлэлийг харуулж байна гэж Вьетнамын Засгийн газар мэдэгдэв. EFTA-гийн мэдээлснээр хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болох хугацаа хараахан тодорхой болоогүй байна.

14 жил үргэлжилсэн хэлэлцээ

Талууд 2012 оны 7-р сарын 2-нд Ханойд хэлэлцээ эхлүүлж, 2018 он хүртэл 16 шат хэлэлцсэний дараа явц нь удааширчээ. 2025 оны 9-р сарын 8-нд хэлэлцээг сэргээж, дахин таван шат хэлэлцээд 2026 оны 7-р сарын 2-нд дуусгасан байна.

AFP агентлагийн мэдээлснээр, АНУ-ын тарифын бодлого дэлхийн худалдааг доргиож буй үед Вьетнам болон Европын эдгээр дөрвөн орон зах зээлээ төрөлжүүлэхийг зорьж байна. EFTA-гийн гишүүн орнууд Европын холбоонд элсээгүй юм.

Норвегийн загасны татвар арилна

Норвегийн Гадаад хэргийн яамны мэдээлснээр, хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болмогц Норвегиос Вьетнам руу гаргах экспортын тал орчим нь гаалийн татваргүй болж, долоон жилийн дотор 98 гаруй хувь нь татвараас чөлөөлөгдөнө. Вьетнам одоогоор Норвегийн хулд загас болон скумбрид 15 хүртэлх хувийн татвар ногдуулдаг бөгөөд хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болоход хулд загас шууд татваргүй болж, скумбрийн татварыг гурван жилийн дотор үе шаттай тэглэнэ.

«Улам бүр урьдчилан таамаглахад бэрх болж буй дэлхийд Норвеги худалдааны харилцаагаа төрөлжүүлэх шаардлагатай» гэж Норвегийн Гадаад хэргийн сайд Эспен Барт Эйде хэлээд, одоогийн Засгийн газар байгуулагдсанаас хойш Норвеги долоон шинэ чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулсныг онцолжээ.

Худалдаа, хөрөнгө оруулалт

EFTA-гийн тооцоогоор 2025 онд EFTA-гийн орнууд болон Вьетнамын худалдаа 4.8 тэрбум еврод хүрч, Вьетнамын ашигтай худалдааны тэнцэл арван жилийн өмнөх 0.5 тэрбумаас 2.5 тэрбум евро болж өсчээ (Швейцарийн тоонд алтны худалдааг оруулаагүй). EFTA-гийн орнууд Вьетнам руу цахилгаан ба механик машин, загас, эмийн бүтээгдэхүүн голлон гаргаж, Вьетнамаас цахилгаан машин, гутал, хувцас, механик машин авдаг.

Вьетнамын төрийн мэдээллийн агентлаг VNA-гийн мэдээлснээр, 2025 оны эцсийн байдлаар Швейцарь Вьетнамд нийт 2.4 тэрбум гаруй ам.долларын бүртгэлтэй хөрөнгө оруулалттай 234 төсөл, Норвеги 201 сая гаруй ам.долларын 62 төсөл хэрэгжүүлж байжээ. Ги Пармелен гарын үсэг зурсны дараа Ханойд нээгдсэн Швейцарь–Вьетнамын эдийн засгийн форум дээр хэлэлцээрийг хууль эрх зүйн баталгааг бэхжүүлж, зах зээлд нэвтрэх боломжийг сайжруулах стратегийн амлалт гэж нэрлэв.