Тавантолгойгоос Гашуунсухайт хүртэлх 240.3 км хүнд даацын авто замын хөдөлгөөнийг нээлээ

Нээлтэд сайд, аймаг, сумдын удирдлагууд оролцов

Засгийн газрын мэдээлснээр, нээлтийн арга хэмжээнд Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан, Өмнөговь аймгийн Засаг дарга Н.Энхбат, холбогдох яам, байгууллагын удирдлагууд болон Ханбогд, Цогтцэций, Баян-Овоо сумдын Засаг дарга нар оролцжээ. Хөгжлийн банкны мэдээлэлд мөн тус банкны Тэргүүн дэд захирал А.Энхжин, төслийн гүйцэтгэгч «Тал нутгийн хөгжлийн зам» ХХК-ийн төлөөлөл, тээвэрчид оролцсон гэжээ.

Энэ үеэр Гашуунсухайт хилийн боомтоор импортын бараа бүтээгдэхүүн, тэр дундаа барилгын материал нэвтрүүлэх, тээвэр, логистикийн үйл ажиллагааг сайжруулах, боомтын нэвтрүүлэх хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх талаар санал солилцож, бодлогын түвшинд анхаарч ажиллахаа албаныхан хэлсэн байна. Засгийн газрын үзэж буйгаар, уг зам нүүрс болон бусад экспортын бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийн нөхцөлийг сайжруулж, тээвэрчдийн аюулгүй байдлыг хангах, экспортын гарцыг нэмэгдүүлэхэд ач холбогдолтой юм.

Ачаатай машин шинэ замаар, буцах урсгал хуучин замаар

Хөгжлийн банкны мэдээлснээр, шинэ замаар Тавантолгойгоос Гашуунсухайт чиглэлд зөвхөн ачаатай тээврийн хэрэгсэл зорчиж, 2011 онд ашиглалтад орсон хоёр эгнээ замыг эсрэг буюу Гашуунсухайтаас Тавантолгой чиглэлийн тээвэрт ашиглана. Ингэснээр тус чиглэлд нийт дөрвөн эгнээ бүхий хүнд даацын авто замын сүлжээ бүрдэж байна.

Зам нь 14.5 метр өргөн, 7.5 метр зорчих хэсэгтэй, уул уурхайн бүтээгдэхүүн тээвэрлэх тусгай зориулалттай. Энэ үзүүлэлтийг Хөгжлийн банк болон энэ зун замын эхний 100 км-ыг ашиглалтад авах үеийн мэдээлэл (Mining.mn) ижил дурджээ.

Санхүүжилт: Хөгжлийн банкнаас 49.8 сая ам.доллар

Хөгжлийн банкны мэдээлснээр, нийт 1 их наяд төгрөгийн санхүүжилттэй уг замын барилгын ажлыг бүрэн дуусгах, асфальтбетон хучилт хийхэд зориулан тус банк 49.8 сая ам.доллар олгохоор шийдвэрлэж, одоогоор 40.6 сая ам.долларыг нь олгоод байна. Засгийн газрын мэдээлэлд санхүүжилтийн тоо дурдаагүй бөгөөд төслийн нийт өртгийг Хөгжлийн банкнаас өөр бие даасан эх сурвалжаар баталгаажуулж чадаагүй болно.

Концессоор баригдаж, хугацаа хойшилсон төсөл

Засгийн газрын 2018 оны 229 дүгээр тогтоолоор олгосон эрхийн дагуу Үндэсний хөгжлийн газар «Тавантолгой–Гашуунсухайт чиглэлийн 250 км хүнд даацын хатуу хучилттай авто зам» төслийн «Зураг төсөл боловсруулах–барих–ашиглах–шилжүүлэх» төрлийн концессын гэрээг «Тал нутгийн хөгжлийн зам» ХХК-тай 2019 оны 3-р сард байгуулжээ. Mining.mn-ийн мэдээлснээр, барилгын ажил 2020 оны 6-р сард эхэлсэн бөгөөд цар тахал, геополитикийн нөхцөл байдал, барилгын материал, шатахуун, тээврийн зардлын өсөлтөөс болж ажил удааширсан байна.

Засгийн газрын 2026 оны 2-р сарын 4-ний хуралдаанаас концессын гэрээний хугацааг өөрчлөхгүйгээр замыг 2026 оны 9-р сард багтаан ашиглалтад оруулахыг холбогдох албан тушаалтнуудад даалгаж, концесс эзэмшигч хугацаандаа дуусгаагүй тохиолдолд гэрээг цуцлах асуудлыг судална гэж анхааруулж байжээ. Mining.mn-ийн мэдээлснээр, энэ оны зун замын эхний 100 км-ыг хэсэгчлэн ашиглалтад авсан. Концессын гэрээнд 250 км гэж заасан бол одоо ашиглалтад орсон хэсгийг Засгийн газар 240.3 км, Хөгжлийн банк 240 км гэж мэдээлсэн; зөрүүний шалтгааныг албаныхан тайлбарлаагүй байна.

Огнооны тухай тэмдэглэл

Хөгжлийн банкны мэдээллийг иш татсан Товч.мн замыг 10-р сарын 16-нд бүрэн ашиглалтад оруулсан гэж бичсэн бол Засгийн газрын 10-р сарын 17-нд нийтэлсэн мэдээлэлд хөдөлгөөнийг «өнөөдөр» нээлээ гэжээ. Засгийн газрын мэдээлэлд замыг «шинээр барьж буй» гэж, бүтээн байгуулалт «үе шаттайгаар урагшилж» байна гэж дурдсан бол Хөгжлийн банк замыг «бүрэн ашиглалтад орууллаа» гэсэн байна. Энэ мэдээг бэлтгэх үед Зам, тээврийн яамны цахим хуудсанд нээлтийн талаарх мэдээлэл нийтлэгдээгүй байсан тул нээлтийн яг огноо болон ажил бүрэн дууссан эсэхийг албан ёсоор баталгаажуулж чадаагүй болно.